Zonnepanelen reinigen: zo doet u het zelf en wat het kost om het te laten doen
Zonnepanelen die er stoffig uitzien, roepen bijna automatisch de vraag op of dat de opbrengst kost. Online staan daar heel verschillende antwoorden op. De ene partij noemt een verlies van twintig procent, de andere zegt dat een flinke regenbui genoeg is. Dat verschil is voor een pandeigenaar lastig te plaatsen, zeker als er een offerte van een paar honderd euro tegenover staat.
Het antwoord is minder ingewikkeld dan het lijkt, maar het hangt vrijwel volledig af van één ding: de hellingshoek van uw panelen. Op deze pagina leest u eerst hoe u panelen veilig zelf schoonmaakt, daarna wat reiniging volgens onderzoek werkelijk oplevert, en tot slot wanneer uitbesteden wél verstandig is en wat dat doorgaans kost.
- Hoogwaardige dienstverlening
- Professioneel personeel
- Innovatieve methoden en middelen
- 4.8/5 klantwaardering
Het korte antwoord
U kunt zonnepanelen prima zelf schoonmaken, mits u er vanaf de grond of vanaf een stabiele opstelling bij kunt. U heeft lauw water nodig, een zachte borstel op een telescoopsteel en bij voorkeur een reinigingsmiddel dat voor zonnepanelen is gemaakt. Laat u het doen, dan liggen de richtprijzen doorgaans tussen € 5 en € 10 per paneel. Voor een gangbare installatie van twaalf panelen op een plat of licht hellend dak komt dat neer op ongeveer € 100 tot € 130, exclusief voorrijkosten.
Of het zich terugverdient, is een ander verhaal. Bij een schuin dak van meer dan twintig graden spoelt regen het meeste vuil vanzelf weg en is de winst klein. Bij platte of licht hellende daken, wat bij bedrijfspanden en agrarische installaties de norm is, stapelt vuil zich wél op en loont reiniging veel eerder.
Zelf zonnepanelen schoonmaken
Wanneer het zin heeft om te beginnen
Kijk eerst of er echt iets te halen valt. Een dun laagje stof kost nauwelijks opbrengst. Vogelpoep, aangekoekt bladafval, mos langs de randen en een groene aanslag van algen zijn een ander verhaal, want die blokkeren het licht plaatselijk volledig.
Plan het werk op een bewolkte dag, of vroeg in de ochtend voordat de panelen zijn opgewarmd. Dat is niet alleen prettiger werken, het is ook veiliger voor de panelen. Daar komen we zo op terug.
Het middel is belangrijker dan veel mensen denken. Zonnepanelen hebben een coating op het glas die reflectie tegengaat. Een agressief of ongeschikt schoonmaakmiddel kan die laag aantasten, en dat is schade die u niet terugpoetst. In sommige gevallen kan het ook gevolgen hebben voor de fabrieksgarantie. Kijk daarom altijd even in de handleiding van uw panelen wat de fabrikant voorschrijft.
Gedemineraliseerd water heeft nog een voordeel: het droogt op zonder kalkstrepen, waardoor naspoelen of nawrijven meestal niet nodig is. Professionele reinigers werken bijna altijd met dit type water.
| Wel gebruiken | Niet gebruiken |
|---|---|
| Lauw water, bij voorkeur onthard of gedemineraliseerd | Koud water op warme panelen |
| Zachte borstel of wisser met telescoopsteel | Schuursponsjes, harde borstels, staalwol |
| Reinigingsmiddel dat geschikt is voor zonnepanelen | Groene zeep, allesreiniger, afwasmiddel, agressieve ontvetters |
| Tuinslang met normale waterdruk | Hogedrukreiniger |
Zo gaat u te werk
- Koppel de installatie los of schakel de omvormer uit voordat u begint. U werkt met water rond elektrische apparatuur, dus dit is geen overbodige stap.
- Maak de panelen eerst nat met alleen water. Los vuil, stof en zand spoelen er dan al grotendeels af, zodat u het daarna niet over het glas hoeft te schuiven.
- Breng het reinigingsmiddel aan en laat het kort inwerken. Aangekoekt vuil laat dan zelf al los, waardoor u minder hoeft te schrobben.
- Werk zacht en met beleid. Een lichte veegbeweging met een zachte borstel is genoeg. Druk zetten helpt niet en vergroot alleen het risico op krassen.
- Spoel na van boven naar beneden, zodat vuilwater niet over het schoongemaakte deel loopt.
Twee risico's die vaak worden overgeslagen
Het eerste is thermische schok. Zonnepanelen kunnen op een zonnige dag ver boven de veertig graden komen. Koud water op heet glas geeft een plotselinge temperatuurwisseling, en glas kan daarvan scheuren. Dat is precies waarom u vroeg op de dag of op een bewolkte dag werkt, en waarom lauw water beter is dan koud water uit de kraan.
Het tweede is werken op hoogte, en dat weegt zwaarder. Een ladder op een zachte ondergrond, een licht hellend dak dat nat en glad wordt, of ver reiken met een lange steel: dit zijn de situaties waarin het misgaat. Het Arboportaal is daar duidelijk over voor werksituaties, en de logica geldt thuis net zo goed. De vuistregel is eenvoudig: wat u niet vanaf de grond of vanaf een stabiele opstelling kunt bereiken, moet u niet vanaf een ladder proberen.
Wat levert schoonmaken werkelijk op?
De cijfers lopen sterk uiteen
Op websites van reinigingsbedrijven ziet u vaak dat vuil vijf tot vijfentwintig procent opbrengst kost, en soms staat er een instant verbetering van twintig tot vijfentwintig procent bij. Die percentages klinken indrukwekkend, maar ze zijn bijna altijd gebaseerd op extreem vervuilde panelen of op omstandigheden die weinig met een Nederlands dak te maken hebben.
Milieu Centraal, dat onafhankelijk voorlichting geeft, komt op een veel nuchterder getal uit: schoongemaakte panelen leveren doorgaans twee tot drie procent meer op. Milieu Centraal voegt daaraan toe dat bij uitbesteden de kosten die paar procent meestal niet goedmaken, en dat panelen die schuiner dan ongeveer twintig graden liggen door regen worden schoongehouden.
Onafhankelijke praktijkmetingen wijzen dezelfde kant op. In een test waarbij drie panelen van honderd watt voor en na reiniging werden gemeten, steeg de opbrengst met respectievelijk 2,4 procent, 10,8 procent en 13,4 procent. Het paneel met de kleinste winst was licht bestoft, het paneel met de grootste winst was vooraf bewust zwaar vervuild met onder meer nagebootste vogelpoep. Gemiddeld kwam de test uit op ongeveer negen procent, en dus niet op de geadverteerde twintig tot vijfentwintig procent. Internationaal onderzoek naar opbrengstverlies door vervuiling laat voor de meeste gematigde klimaten waarden zien in de orde van enkele procenten per jaar.
Er zit nog een adder onder het gras: die winst is tijdelijk. Vanaf de dag na de reiniging begint het vervuilingsproces opnieuw. Een berekening die uitgaat van een heel jaar volledig schone panelen valt daardoor in de praktijk altijd hoger uit dan wat u werkelijk terugziet.
De hellingshoek bepaalt vrijwel alles
Hier zit de verklaring voor al die tegenstrijdige cijfers. Regen werkt als een gratis reiniger, maar alleen als het water genoeg snelheid heeft om vuil mee te nemen.
Een gemiddeld schuin woonhuisdak in Nederland ligt boven die twintig graden. Daar is Milieu Centraal simpelweg in het gelijk: het loont zelden om daar iemand voor te laten komen.
Bedrijfspanden liggen er anders bij. Zonnepanelen op een plat dak staan vrijwel altijd in een lichte hoek van tien tot vijftien graden, en op een deel van de installaties zelfs vlakker. Water blijft daar staan in plaats van af te stromen, droogt op en laat een vuilrand achter. Wat op een schuin dak wegspoelt, bouwt zich daar over de seizoenen heen op. Bij een grote installatie tikt een verlies van enkele procenten bovendien in absolute zin flink aan.
| Hellingshoek | Zelfreinigend vermogen | Praktisch advies |
|---|---|---|
| Meer dan 20 graden | Goed | Meestal niet nodig, alleen bij vogelpoep, mos of algen |
| Ongeveer 10 tot 20 graden | Beperkt | Jaarlijks controleren, reinigen op basis van wat u ziet |
| 0 tot 10 graden (plat of licht hellend) | Nauwelijks | Doorgaans één keer per jaar, in vervuilde omgevingen vaker |
Wanneer vervuiling wél serieus is
Onafhankelijk van de hellingshoek zijn er situaties waarin u niet op regen hoeft te wachten:
- Vogelpoep blokkeert het licht volledig op die plek. Doordat panelen in reeksen zijn geschakeld, kan één vervuilde cel de opbrengst van een hele string drukken.
- Mos en algen langs de randen kruipen geleidelijk het paneeloppervlak op en houden vocht vast.
- Zeewind en zeezout spelen langs de Zuid-Hollandse kust, ook in het Westland, een grotere rol dan verder landinwaarts.
- Verkeersvuil en fijnstof hechten hardnekkiger dan gewoon stof, zeker langs drukke wegen en spoorlijnen.
- Stuifmeel geeft in het voorjaar een korte maar merkbare dip.
- Condens en aanslag uit de glastuinbouw komen in het Westland vaker voor dan elders en laten een hardnekkige film achter.
Valt uw opbrengst structureel tegen? Kijk dan eerst ergens anders
Dit is misschien wel het nuttigste advies op deze pagina. Als uw productie duidelijk achterblijft bij wat u gewend was, is vuil zelden de hoofdoorzaak. Een haperende of verouderende omvormer, schaduw van een nieuwe boom of dakopbouw, een losse verbinding of een defect paneel verklaren zulke dalingen veel vaker.
Vuil geeft een geleidelijke daling van enkele procenten. Ziet u een scherpe knik in uw opbrengstgrafiek, dan is reiniging niet uw oplossing. Laat in dat geval eerst de installatie nakijken.
“Wij komen regelmatig op locaties waar mensen ons voor reiniging bellen, terwijl de omvormer het probleem blijkt te zijn. Dan zeggen we dat gewoon. Een schoonmaakbeurt die u niets oplevert, kost u alleen maar geld.”
Arnoud Suradi, Luna Schoonmaakservice
Wanneer u het beter kunt laten doen
Waar zelf doen ophoudt
Zelf schoonmaken werkt goed op een bereikbaar dak met een overzichtelijk aantal panelen. Er zijn vier situaties waarin dat verandert:
- Hoogte. Zodra u niet meer veilig vanaf de grond werkt, weegt het risico niet op tegen de besparing.
- Platte daken op bedrijfspanden. Vaak in combinatie met dakranden zonder afscherming, waar valbeveiliging verplicht is.
- Grotere installaties. Vanaf enkele tientallen panelen is handmatig werken met een telescoopsteel simpelweg niet meer realistisch.
- Agrarische en industriële locaties. Denk aan kassen en loodsen in het Westland, waar de vervuiling zwaarder is en de installaties groot.
Wat het kost
Deze bedragen zijn indicatief en zeggen vooral iets over de bandbreedte. Wat de prijs werkelijk bepaalt is bereikbaarheid, niet het aantal panelen. Vijftig panelen op een goed toegankelijk plat dak zijn doorgaans voordeliger te reinigen dan vijftien panelen op een steil dak waar valbeveiliging of een hoogwerker bij moet komen. Vraag daarom altijd een voorstel op maat aan in plaats van af te gaan op een prijs per paneel.
Waar u een reiniger op beoordeelt
- Werkt het bedrijf met gedemineraliseerd water en met materiaal dat voor zonnepanelen bedoeld is?
- Is er een aansprakelijkheidsverzekering, en hoe is die geregeld bij glasschade?
- Hoe wordt er veilig op hoogte gewerkt, en welke voorzieningen horen daarbij?
- Krijgt u een eerlijk advies over de frequentie, of standaard een halfjaarlijks contract?
- Wordt de staat van de installatie ook even meegenomen, zodat losse bevestiging of beschadiging opvalt?
Dat laatste punt levert vaak meer op dan de reiniging zelf. Iemand die toch bij uw panelen staat, kan in één beweging zien of er iets loszit of beschadigd is.
| Situatie | Richtprijs |
|---|---|
| Per paneel, gangbare tarieven | € 5 tot € 10 |
| Circa 12 panelen, plat of licht hellend dak | € 100 tot € 130 |
| Steil of hoog dak, boven ongeveer 6 meter | € 150 tot € 250 |
| Grotere installaties vanaf 20 panelen | € 5 tot € 10 per paneel |
| Voorrijkosten | € 20 tot € 50 |
Voordat u kiest
- Weet u onder welke hoek uw panelen liggen? Boven de twintig graden is reiniging zelden urgent.
- Ziet u zichtbaar vuil zoals vogelpoep, mos of algen, of gaat het om een dun laagje stof?
- Is uw opbrengst geleidelijk gedaald, of ineens? Bij een scherpe daling eerst de installatie laten nakijken.
- Kunt u er veilig bij zonder ladder of dakbetreding?
- Weet u wat de fabrikant van uw panelen voorschrijft qua reiniging?
- Bij uitbesteden: heeft u een voorstel op maat gevraagd in plaats van een prijs per paneel?
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet u zonnepanelen reinigen?
Welk water kunt u het beste gebruiken?
Welke borstel is geschikt voor zonnepanelen?
Kan schoonmaken de garantie op mijn panelen laten vervallen?
Vrijblijvend advies over uw situatie
Twijfelt u of reiniging in uw geval iets oplevert? Wij kijken graag met u mee, ook als de uitkomst is dat u het beter even kunt laten. Bij bedrijfspanden, VvE-complexen en agrarische installaties in het Westland, Den Haag en de rest van Zuid-Holland maken wij een voorstel op maat op basis van bereikbaarheid en de staat van uw installatie.
Bel ons op 070 364 01 34 of vraag online een voorstel op maat aan.
Arnoud Suradi
Mede-eigenaar Luna Schoonmaakservice
Zeker weten dat het schoon is?
Maak dan nu een kennismakingsgesprek en wij komen vrijblijvend langs.